Chip tuning nedir?

Motorsporları yarışlardan, puan toplamaktan ziyade yeni modellerin ve teknolojilerinin test edilme ihtiyacından dolayı ortaya çıkmıştı. Gerek kısa, gerek uzun vadede çok faydaları oldu, yüzlerce yeni teknoloji geliştirildi. Bugün daha yüksek performanslı motorlara, üstün güvenlik önlemlerine, yol tutuş teknolojilerine sahip olan ve yakıt sarfiyatında daha başarılı otomobillere biniyorsak, motorsporlarında gelişen teknolojilerin katkısını yadsıyamayız.

Bilgisayar teknolojisi de her yerde bize yardımcı olduğu gibi daha iyi otomobillere binmemize de yardımcı oluyor. Bu teknolojilerin en önemli birleşme noktalarından biri olan ECU (Electronic Control Unit, Türkçe adıyla Elektronik Kontrol Ünitesi), bugün gerek dizel, gerekse benzinli tüm otomobillerde yer alıyor.

Eskiden motorlarda ateşleme avansı ve benzin miktarı gibi ayarlar karbüratör ve distribütör ayarlarıyla yapılırdı. Gelişen teknoloji sayesinde artık bütün ayarlar ECU aracılığıyla yapılıyor.

Motorda veya yolcu kabininde bir yere monte edilen ECU’nun temel amacı, içindeki mikroçipler aracılığıyla motorun deÄŸiÅŸken koÅŸullarda en verimli ÅŸekilde yönetilmesini saÄŸlamaktır. Tüm motor yönetiminden sorumlu olan ECU, motoru hem yönetir, hem de deÄŸiÅŸkenleri ayarlamak amacıyla çalışma ÅŸartlarını sürekli denetler.

Basınç, devir, hava ve motor sıcaklığı, sürat, hava yoğunluğu gibi değişkenlerle birlikte motorun tüm çalışma şartlarının ECU tarafından denetlenebilmesi için, motor üzerinde onlarca sensör bulunur.

Ayar derken, uzun uzun yapılan ayarlamalardan bahsetmiyoruz. Motorun yükü, motor devri, hava sıcaklığı, hava yoğunluğu, barometrik basınç, motor sıcaklığı gibi değişkenler ECU tarafından EPROM veya Flash (bilgilerin tutulduğu çip) içindeki harita yoluyla takip edilir ve ateşleme zamanlaması, optimum yakıt miktarı, turbo basıncı, emisyon değerleri gibi ayarlar her saniye yüzlerce kez değiştirilir.

Otomobiller üretim bandından çıkarken içerdikleri bilgisayar programı çok geniş toleranslara sahiptir. Birçok üretici farklı coğrafi bölgeler için farklı programlar hazırlamazlar. Değişen sıcaklıklar, rutubet veya hava basıncının sorun olmaması için otomobilin üzerindeki program aracı 4 mevsimde 5 kıtada çalıştıracak özelliklere sahiptir. Aynı zamanda olası kullanıcı hatalarına da tolerans göstermek gerekir. Eksik ve kötü bakım yapılması durumunda, kalitesiz veya önerilenden düşük oktanda benzin kullanılması durumunda ve daha birçok hatada motor arıza çıkarmadan çalışabilmelidir. Tüm bu nedenlerle fabrika çıkışı beyin programının toleransı çok geniştir.

Bilgisayar sistemlerinin motora etkisi, ECU hakkında bu kadar ön bilgi yeterlidir diye düşünüyorum. Bizim konumuz, bu sistemlerin nasıl değiştirileceği, yaygın ismiyle chip tuning.

Her ÅŸeyden önce ÅŸunu hatırlatmak gerekir ki, otomobilinize “ayağımı yerden kessin yeter,” diye biniyorsanız chip tuning size göre deÄŸil. Çünkü chip tuning iÅŸlemi, otomobilinin bakımını düzenli bir ÅŸekilde yaptıran, otomobiline özen gösteren kullanıcılar için önemlidir.

Gelelim chip tuning iÅŸlemine.

Yukarıda da bahsettiÄŸim gibi, otomobillerin beyin yazılım standartları çok geniÅŸ toleranslara sahiptir. Chip tuning iÅŸlemi bu toleransları düşürerek %30′a kadar performans artışı saÄŸlar. Elbette bu oran tüm otomobillerde aynı deÄŸildir, az veya çok olabilir.

Sistem 2 ÅŸekilde iÅŸler:

1. Aracın beynindeki chip sökülür, içindeki program okunur ve araca göre mevcut program düzenlenip tekrar monte edilir.

2. Aracın programı arıza soketi üzerinden okunur ve araca göre mevcut program düzenlenip tekrar arıza soketi üzerinden yazılır.

En sağlıklısı, orijinal yazılımı yeniden programlamaktır. Aracın beynine farklı bir yazılımın atılması hemen veya daha sonra sorunlara yol açabilir. Ancak orijinal yazılımın doğru bir şekilde değiştirilmesi hiçbir sorun çıkarmayacaktır.

İşlemler gerçekleştirilmeden önce araç dinamometreye bağlanarak veya yolda giderken ateşleme avansı, yakıt püskürtme süreleri gibi değerlerle birlikte çıkabileceği üst limitler de ölçülür. Ardından özel donanımlı bir bilgisayarın aracın beynine bağlanmasıyla yazılım yenilenir. Eğer kullanıcı daha sonra orijinal ayarlara dönmek isterse, aynı işlemin tersi gerçekleştirilerek orijinal yazılıma dönülebilir.

Araçta zaman içinde ek modifiye işlemleri yapılırsa yazılım bu modifiye işlemlerine göre güncellenebilir.

Chip tuning sonrasında elde edilecek verim, aracın motor özelliklerine göre değişir. Ülkemizdeki yakıtın kalitesizliği göz önüne alındığında, atmosferik motorlarda kayda değer bir güç artışı elde etmek çok zordur. Ancak turbo motorlarda daha başarılı sonuçlara ulaşılır.

Çünkü fabrikasyon yazılımlar tarafından kontrol edilen turbo basıncı da motorda olduÄŸu gibi belli bir sınırın altında tutulur. Chip tuning iÅŸlemi, turbocharger’daki kullanılmayan kapasiteye, enjektör kapasitesine, sıkıştırma oranına ve intercooler verimliliÄŸine göre farklı sonuçlar verecektir. Turbonun büyütülmesi veya modifiye edilmesi daha yüksek sonuçlara ulaÅŸmayı saÄŸlayabilir.

Chip tuning işlemi sonucunda otomobiliniz özellikle aerodinami konusunda orijinal standartların üzerine çıkacağı için ekstra modifiye işlemleri de gerekebilir. Otomobilinizin frenlerini, yere basma gücünü, yol tutuş özelliklerini geliştirerek daha güvenli seyahat edebilirsiniz.